درگاه:دانش

صفحه اصلی   رده‌ها و موضوعات   درگاه‌ها و پروژه‌ها

درگاه دانش


Sciences exactes.svg

دانش ساختاری برای تولید و ساماندهی داده‌ها دربارهٔ جهان پیرامون در قالب توضیحات و پیش‌بینی‌های آزمایش‌شدنی است. دانش‌شناسی به بحث و بررسی پیرامون دانش و عناصر سازنده آن، یعنی داده‌های موجود می‌پردازد. دانش در وسیعترین مفهوم به هر سامانه قابل اثبات و در مفهوم محدودتر، به یک سامانه دریافت دانش مبتنی بر تجربه‌گرایی، آزمایش، و روش طبیعت‌گرایی اشاره دارد. ارسطو دانش را مجموعه‌ای از آگاهی‌های قابل اتکا می‌داند که از لحاظ منطقی و عقلانی قابل توضیح باشند.
رشته‌های علوم به عنوان علوم پایه و علوم کاربردی جدا شده‌است. علوم پایه مجموعه دانش‏‌هایی است که به بررسی بنیادین پدیده‏ها یا بررسی ماهیت‏، قوانین و روابط حاکم بین آنها می‏‌پردازد. از بارزترین این دانش‏ها می‏توان به ریاضیات، شیمی، فیزیک، فلسفه، منطق، زیست‌شناسی و زبان‌شناسی اشاره نمود. دانش‌های پایه، زیربنای اصلی سایر دانش‌ها به شمار می‌آیند و به همین دلیل در مواقعی به کل علوم یا دانش تعمیم داده می‏‌شوند. علوم کاربردی به کاربردن آگاهی‌های علمی در یک محیط فیزیکی است. رشته‌های مهندسی نزدیک‌ترین رابطه را با علوم کاربردی دارند. علوم کاربردی در پیشرفت فناوری نقش مهمی دارد. کاربرد آن در محیط‌های صنعتی معمولا تحقیق و توسعه خوانده می‌شود.
بیشتر...

نوشتار برگزیده

Indian pigments.jpg

رنگرزی به فرایندی گفته می‌شود که در طی آن کالای نساجی مثل الیاف، نخ، پارچه یا پوشاک در محلولی که شامل مواد رنگزا و مواد شیمیایی می‌باشد، رنگ آمیزی گردد و مولکول‌های رنگ، با دوامی نسبی با مولکول‌های کالای نساجی، پیوند محکمی برقرار نمایند. به عبارت دیگر رنگرزی مهارتی‌است که طی آن مادهٔ رنگزا در درجهٔ حرارت هدایت شده و زمان مشخص، داخل الیاف یا کالای منسوج (بافته شده) نفوذ کرده و آن را رنگ می‌کند. در رنگرزی، مادهٔ رنگزا به طور کلی، به همه مواد طبیعی یا شیمیایی که قابلیت رنگرزی الیاف یا منسوجات را دارند اطلاق می‌شود. رنگ کالای رنگرزی شده نباید به آسانی در اثر شستشو یا در برابر نور از بین برود. رنگرزی و چاپ دو روش رنگ کردن پارچه هستند که البته تفاوت‌های اساسی با یکدیگر دارند. رنگرزی سنتی و رنگرزی صنعتی دو روش متداول رنگرزی می‌باشند. کاربری رنگرزی سنتی با نوین شدن صنعت نساجی، رفته رفته کاهش پیدا کرده‌است. از نقاشی‌های روی دیواره‌های مقبره‌ها چنین استنتاج می‌شود که از بیش از ۳۰۰۰ سال قبل از میلاد مصری‌ها حصیرهای رنگی می‌ساخته‌اند. رنگرزی در ایران سابقهٔ کهنی دارد. کارگاه قالی‌بافی شاهان هخامنشی در شهر سارد و نوشته‌هایی دربارهٔ قالی ارغوانی رنگ، روی آرامگاه کوروش گواه این مدعا می‌باشد.
در فرایند رنگرزی چهار عامل نقش اصلی را بازی می‌کنند که عبارتند از: مواد رنگزا، کالای رنگرزی، مواد شیمیایی کمکی و ماشین‌های رنگرزی. مواد رنگزایی که در رنگرزی استفاده می‌شوند ممکن است منبع طبیعی یا مصنوعی داشته باشند. رنگرزی یا چاپ کلاقه‌ای، گره‌ای و کاتازوم سه سبک مختلف رنگرزی از لحاظ نحوهٔ ایجاد نقوش گوناگون برروی پارچه، می‌باشند.
در رنگرزی سنتی ابزاری نظیر ظرف (پاتیل)، دماسنج، همزن و ظروف شیشه‌ای مورد استفاده قرار می‌گیرد. همچنین نمک‌های فلزی مثل انواع زاج، مواد قلیایی مثل آمونیاک و ماده اصلی یعنی آب که محیط رنگرزی را تشکیل می‌دهد، در فرایند رنگرزی سنتی کاربرد گسترده‌ای دارند.
ماشین‌های رنگرزی نخستین از وسایل بسیار ساده‌ای تشکیل می‌شدند ولی به مرور زمان پیشرفت‌های قابل ملاحظه‌ای در این صنعت به وجود آمد و برای رنگرزی، ماشین‌های مدرن و خودکار ساخته شدند.
رنگرزی شیوه‌های متفاوتی دارد که می‌توان از رنگرزی گره‌ای، کاتازوم و چاپ کلاقه‌ای نام برد. بررسی تأثیرات فرایند رنگرزی برروی محیط زیست در همهٔ کشورها و کل کرهٔ زمین بسیار حائز اهمیت است. بسیاری از کشورهای در حال توسعه مقررات خاصی در زمینه نوع رنگ‌های مصرفی، روش‌های گوناگون آن و دفع پساب‌های حاصل، تدوین نکرده‌اند.
بیشتر...

زندگی‌نامه برگزیده

Razi.jpg

محمد زکریای رازی پزشک، فیلسوف و شیمی‌دان ایرانی که آثار ماندگاری در زمینهٔ پزشکی و شیمی و فلسفه نوشته است و به‌عنوان کاشف الکل و جوهر گوگرد (اسید سولفوریک) مشهور است. به گفته جرج سارتن، پدر تاریخ علم، رازی «بزرگ‌ترین پزشک اسلام و قرون وسطی بود.» این دانشمند ایرانی از آن‌جا که کتاب‌های خود را به زبان عربی می‌نوشت، نزد غربیان به جالینوس عرب نیز مشهور بوده‌است. به پاس زحمات فراوان رازی در داروسازی روز پنجم شهریورماه (۲۷ اوت)، روز بزرگداشت زکریای رازی شیمی‌دان بزرگ ایرانی و روز داروسازی نام‌گذاری شده است.

نوشتارهای برگزیده

Featured article star.png

نوشتارهای برگزیده: خیامیوری گاگارینالکسی لئونوفنهنگ قاتلفیزیک پزشکینیروگاه هسته‌ایفرانسیمسامانه هشدار زمین‌لرزهسم شناسیسندرم روده تحریک‌پذیررنگرزیماکیان ایکس یککاوشگر فینیکسپروژه آزمایشی آپولو–سایوزایستگاه فضایی بین‌المللیتوالت در ژاپنکوه دماوندعکاسیروش مک‌کیب–تیلشیطان تاسمانیپنگوئن امپراتورقوشیرلالهرادرفوردیمساکورا

نوشتارهای خوب: محمد زکریای رازییوهان سباستیان باخهنر گرافیککرکس سیاهتاریخ شیمیگوگلتمدن مایامخزن خارجی شاتل فضاییآمیزش جنسی در انسانشیردهیواقعه آملصفویاننهان‌سازی در برگردانرده‌بندی ستارگان

نگارهٔ برگزیده

Aerogelbrick.jpg

یک قطعه آجر ۲٫۵ کیلوگرمی روی تکه‌ای ۲ گرمی از هواژل (ماده شفاف زیر آجر) گذاشته شده است. هواژل یک مادهٔ تولیدی است که کمترین چگالی را در میان مواد جامد دارد.

گفتار برگزیده

درخت تو گر بار دانش بگیردبه‌زیر آوری چرخ نیلوفری را

ناصرخسرو

آیا می‌دانید

آیا می‌دانید...

  • ۶۰ درصد از مردم جهان ساکن قارهٔ آسیا هستند؟
  • ... عمل سموم فسفره آلی مثل حشره کش پاراتیون در بدن بی اثر کردن آنزیم‌های کولین استراز است ؟
  • ... کشور سان مارینو پرتراکم ترین کشور جهان است؟
  • ... یکی از رودهای کامبوج شش ماه سال از شمال به جنوب وشش ماه دیگر از جنوب به شمال جریان دارد؟
  • ... علم سم شناسی به عنوان یک علم مجزا از سایر علوم به بررسی اثرات مواد سمی بر روی انسان و سایر موجوادت می‌پردازد؟
  • ... در سیبری هوا به حدی سرد است که بخار دهان انسان در هوا یخ می‌زند و به زمین می‌ریزد؟
  • ... اگر یخهای قطب جنوب آب شود، آب اقیانوس‌ها ۷۰ متر بالا می‌آید و یک چهارم خشکی‌ها زیر آب می‌رود؟
  • ... اندونزی چهارمین کشور پر جمعیت دنیا بعد از چین، هند و آمریکا می‌باشد؟
  • ... کوههای آلپ در سال حدود یک سانتیمتر بلند می‌شوند؟
  • ... مساحت سطح کره زمین ۵۱۵ میلیون کیلومتر مربع است و ایران فقط ۳۲/۰ ٪ از سطح زمین (حدود ۳۰۰/۱) را تشکیل می‌دهد؟
  • ... کویر لوت چهاردهمین کویر وسیع دنیا می‌باشد و مساحت آن به بیش از نود و پنج هزار کیلومتر مربع می‌رسد یعنی بیشتر از دو برابر مساحت کشور سوئیس؟
  • ... مغولستان بزرگترین کشور جهان است که به دریا و اقیانوس راه ندارد؟
  • ... ۸۵٪ گیاهان در اقیانوسها رشد می‌کنند؟
  • ... ۱،۲۶۰،۰۰۰،۰۰۰،۰۰۰،۰۰۰،۰۰۰،۰۰۰ لیتر آب بروی کره زمین وجود دارد که این مقدار در چرخه آب در گردش است؟
  • ... در شیلی منطقهٔ صحرایی وجود دارد که هزاران سال است در آن باران نباریده‌است؟

درگاه‌های وابسته

در دیگر پروژه‌های ویکی‌مدیا

حافظهٔ نهان سرور را پاکسازی کنید